ซื้อผลงานศิลปะ ลดหย่อนภาษีได้ แนวคิดใหม่กระตุ้นตลาดศิลปะไทย

ในบริบทของเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creative Economy) ที่กำลังเติบโต งานศิลปะไม่ได้เป็นเพียงผลงานเพื่อความงามหรือการแสดงออกทางความคิดเท่านั้น แต่ยังเป็น “สินทรัพย์ทางเศรษฐกิจ” ที่สามารถสร้างมูลค่า เพิ่มรายได้ และยกระดับภาพลักษณ์ของประเทศได้อย่างเป็นรูปธรรม อย่างไรก็ตาม ตลาดศิลปะในประเทศไทยยังคงเผชิญข้อจำกัดด้านแรงจูงใจทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะในเรื่องของภาษี หนึ่งในแนวทางที่หลายประเทศนำมาใช้เพื่อกระตุ้นตลาดศิลปะ คือ “มาตรการลดหย่อนภาษี” สำหรับทั้งผู้ซื้อและผู้ขาย ซึ่งสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในบริบทของประเทศไทยได้อย่างเป็นรูปธรรม ดังนี้

เสนอให้ผู้ซื้อผลงานศิลปะสามารถนำค่าใช้จ่ายจากการซื้อไปหักลดหย่อนภาษีเงินได้ตามจริง แต่ไม่เกิน 100,000 บาทต่อปี และในกรณีที่เป็นการสนับสนุนศิลปินไทยที่ขึ้นทะเบียนอย่างถูกต้อง อาจเพิ่มเพดานการลดหย่อนเป็น 200,000 บาทต่อปี มาตรการนี้จะช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายของผู้ซื้อ ทำให้ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าถึงและเริ่มต้นสะสมงานศิลปะได้ง่ายขึ้น พร้อมทั้งกระตุ้นให้เกิดการหมุนเวียนของเงินในตลาดศิลปะ และส่งเสริมให้งานศิลปะกลายเป็น “สินทรัพย์ทางเลือก” ที่ได้รับความสนใจมากขึ้น

หรับผู้ขาย ไม่ว่าจะเป็นศิลปิน แกลเลอรี หรือผู้ประกอบการ เสนอให้มีการยกเว้นภาษี 50% ของกำไรสุทธิจากการขายผลงานศิลปะ แต่ไม่เกิน 300,000 บาทต่อปี เพื่อลดภาระภาษีและเพิ่มแรงจูงใจ ในการสร้างสรรค์ผลงาน

นอกจากนี้ ยังควรสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการจัดนิทรรศการหรือการโปรโมตผลงาน โดยให้สามารถ หักค่าใช้จ่ายได้ 2 เท่า (Double Deduction) ไม่เกิน 500,000 บาทต่อปี ซึ่งจะช่วยลดต้นทุนในการดำเนินงาน และเปิดโอกาสให้ศิลปินหน้าใหม่สามารถเข้าสู่ตลาดได้ง่ายขึ้น

ในภาคธุรกิจ เสนอให้บริษัทหรือองค์กรที่ซื้อผลงานศิลปะเพื่อจัดแสดงในสำนักงาน สามารถนำค่าใช้จ่ายไปหักรายจ่ายได้ 1.5 เท่า ไม่เกิน 1,000,000 บาทต่อปี เพื่อจูงใจให้ภาคเอกชนเข้ามามีบทบาทในการสนับสนุนศิลปิน และช่วยสร้างสภาพแวดล้อมการทำงานที่มีคุณค่าเชิงศิลปะ

เพื่อให้มาตรการดังกล่าวเกิดประสิทธิภาพสูงสุด ควรกำหนดเงื่อนไขที่ชัดเจน เช่น

การกำหนดมาตรการลดหย่อนภาษีงานศิลปะในระดับ “หลักแสนบาทต่อปี” ถือเป็นจุดสมดุล ที่เหมาะสม ระหว่างการสร้างแรงจูงใจให้กับประชาชนและภาคธุรกิจ กับการรักษาเสถียรภาพด้านรายได้ ของรัฐ มาตรการดังกล่าวไม่เพียงช่วยกระตุ้นตลาดศิลปะ แต่ยังเป็นการลงทุนในทุนทางวัฒนธรรม (Cultural Capital) ที่สามารถต่อยอดไปสู่การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม การสร้าง Soft Power และการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศในระยะยาว